شهردار مدرسه، تمرین مسئولیت اجتماعی

معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران در یادداشتی با محوریت برگزاری انتخابات شهردار مدرسه اعلام کرد که شهردار مدرسه، تمرین مسئولیت اجتماعی است.



به گزارش روابط عمومی معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران، محمدرضا جوادی یگانه در این یادداشت نوشت: امروزه ضرورت وارد کردن شهروندان به اتاق‌های تصمیم‌گیری دربارۀ شهر و همراهی با مسئولان و زمامداران، از نظر و ایده فراتر رفته و نیاز به مشارکت شهروندان به دلیل نقش ایشان در اثربخشی بیشتر طرح‌ها به یک ضرورت جدی تبدیل شده است. به عبارتی دیگر در بیشتر حوز‌ه‌ها و به‌ویژه حوزه‌هایی که به طور مستقیم با زیست روزمرۀ شهروندان سروکار دارد، بدون مشارکت شهروندان و حضور فعالشان نمی‌توان انتظار نتایجی مطلوب را داشت.

مسئولیت اجتماعی شهروندان را کنش‌هایی تعریف کرده اند که مردم در چارچوب اخلاقی در جامعۀ مدرن انجام می‌دهند. وظیفۀ شهروند مدرن در این جامعه داشتن مسئولیت اجتماعی است. در کنار شهروندان مسئول، از تعبیر شهروندان فعال هم استفاده می‌شود، شهروندان فعال، شهروندانی هستند که با دیدن مخاطرات جامعۀ مدرن و محیط زندگی خود، به فکر دیگران نیز هستند و برای بهبود زندگی خود و دیگران تلاش می‌کنند.

در شهر مشارکتی، علاوه بر نیازی که مدیران و سیاستگذاران به شهروندان برای پیشبرد طرح‌های شهری دارند، مفهوم «مسئولیت اجتماعی شهروندان»، مفهومی مهم و پررنگ است و تلاش می‌شود شهروندان این حیطه از مسئولیت را درونی کنند و باتوجه به زندگی خود در شهر، برای چالش‌های‌شان راهکارهایی بیابند. مسئولیت اجتماعی شهروندان، رویکردی سازنده است که شهروندان اتخاذ کرده و باتوجه به آن، سعی دارند فارغ از عمل مدیران شهری و مدیریت آن‌ها، دغدغۀ داشتن شهری زیست‌پذیر برای تمامی شهروندان را بپرورانند و برای ایجاد زیرساخت‌هایش تلاش کنند.

در طرح‌های مشارکت محور، شهروندان محدود به بازه سنی خاصی قلمداد نمیشوند، بلکه تمامی افرادی که در شهر زندگی می‌کنند و تصمیم‌های مدیریتی و برنامه‌ریزی‌های شهری بر زندگی آن‌ها اثر می‌گذارد، شهروندانی هستند که حقوق و تکالیف‌شان نسبت به شهر و سایر شهروندان مشخص و معین است. از این‌رو اقشاری مانند کوکان، نوجوانان و سالمندان، هرچند کمتر در معرض طرح‌های آموزشی حقوق و مسئولیت‌های شهروندی هستند، ولی اقشاری مهم بوده که حضور آن‌ها در فرآیند مدیریت شهر و شنیدن تجارب‌شان دربارۀ زیست روزمره‌ و چالش‌های‌شان، می‌تواند راهگشای بسیاری از مسائلی باشد که سیاستگذاران با آن‌ها روبرو هستند.

انجمن‌ها و سمن‌های غیر دولتی، از جمله مکان‌های فعالیت شهروندان مسئول و فعال است. در این مکان‌ها و از طریق زمینه‌های فعالیتی که آن‌ها ایجاد می‌کنند، شهروندان می‌توانند منافع گروهی خود را دنبال کنند و برای حل چالش‌های‌شان راهکارهایی در نظر بگیرند. طرح‌هایی مانند شهردار مدرسه، از طریق ایجادکردن بسترهایی برای مشارکت مدنی دانش‌آموزان، به آن‌ها چگونگی تبدیل شدن به شهروندان مسئول را می‌آموزد و زمینه‌ای ایجاد می‌کند تا نوجوانان در یک کنش جمعی، در جهت منافع خود و دیگران اقدام کنند.

طرح شهردار مدرسه، از طرح‌های مشارکتی شهرداری تهران است که زمینۀ آموزش مسئولیت اجتماعی نوجوانان در آن پیش‌بینی شده است. مخاطبان این طرح، دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ اول در نظر گرفته شده اند، که ضمن درگیری با فرآیندهای آموزشی بتوانند به نحوی فعالانه در حوزه مشارکت‎های اجتماعی نیز نقش ایفا کنند. این طرح، به افزایش مهارت‌های شناختی و اجتماعی دانش‌آموزان کمک می‌کند و آگاهی آنان را از مفاهیمی مانند شهر، شهروندان و حقوق و مسئولیت‌های‌شان را افزایش می‌دهد.

در اهداف طرح شهردار مدرسه، گسترش مشاركت دانش‌آموزان در فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی، شخصیت بخشیدن به دانش‌آموزان به عنوان آینده‌سازان جامعه، آشناشدن دانش‌آموزان با حقوق، وظایف و مسئولیت‌های شهروندی، یادگیری تصمیم‌گیری جمعی، آشنایی با مفهوم انتخابات و شرایط انتخاب شوندگان و آشنایی با سرفصل‌های فعالیت و ماموریت مدیریت شهری بیان شده است. دانش‌آموزان در این طرح ضمن آشنایی با این مفاهیم، با چالش‌های عملی حوزۀ مدیریت شهری و در هم تنیدگی مسائل اجتماعی و محیط زیستی شهر تهران هم آشنا خواهند شد و تلاش خواهند کرد، در سمت شهرداران مدرسه‌شان، نقش شهروندانی مسئول و فعال را بازی کنند.

شهردار مدرسه گامی موثر برای تمرین مسئولیت‎پذیری، تعهد، مشارکت و همراهی با دیگران بوده، که مبنای توسعه پایدار و لازمه ساخت زیربناهای کلیدی و محوری برای جوامع است.

 

print