روز نخست محرم؛ روز ملی ادبیات آیینی و بزرگداشت محتشم کاشانی
نخستین روز ماه محرم در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران با عنوان «روز ملی ادبیات آیینی و بزرگداشت محتشم کاشانی» نامگذاری شده است؛ روزی که فرصتی برای بازخوانی نقش شعر و ادبیات در تبیین فرهنگ عاشورا و پاسداشت تلاش شاعران آیینی به شمار میرود. حاج علی انسانی، شاعر و مداح پیشکسوت آیینی، در گفتوگو با خبرنگار ایوان فرهنگ با اشاره به جایگاه ماندگار محتشم کاشانی، بر ضرورت توجه به کیفیت، اصالت و غنای محتوایی شعر مذهبی تأکید کرد.
حاج علی انسانی با اشاره به جایگاه ممتاز محتشم کاشانی در تاریخ ادبیات آیینی گفت: در طول بیش از ۱۴۰۰ سال از واقعه عاشورا، شاعران بسیاری درباره قیام امام حسین(ع) و اهلبیت(ع) شعر سرودهاند، اما محتشم کاشانی جایگاهی ویژه و ماندگار در میان آنان یافته است.وی افزود: ترکیببند مشهور محتشم کاشانی با مطلع «باز این چه شورش است که در خلق عالم است» از برجستهترین آثار مرثیهسرایی در زبان فارسی به شمار میرود و پس از گذشت چند قرن همچنان در مجالس عزاداری و محافل ادبی مورد توجه است. به گفته انسانی، بسیاری از شاعران پس از محتشم نتوانستهاند اثری همسنگ این شاهکار ادبی خلق کنند.این شاعر پیشکسوت با بیان اینکه ماندگاری این اثر تنها به توانمندی ادبی محدود نمیشود، اظهار داشت: استحکام زبانی، عمق مفهومی و اخلاص شاعر در کنار عنایت اهلبیت(ع) از عوامل جاودانگی این اثر ارزشمند است.انسانی مهمترین ویژگیهای شعر آیینی موفق را فاخر بودن، ولایی بودن، استحکام ادبی، آگاهی تاریخی، نوآوری، ایجاز و خلاقیت دانست و تصریح کرد: شاعر مذهبی باید علاوه بر باور قلبی و اخلاص، از دانش ادبی، مطالعات تاریخی و شناخت معارف دینی برخوردار باشد تا بتواند اثری ماندگار و اثرگذار خلق کند.وی همچنین نسبت به برخی آسیبهای موجود در شعر آیینی معاصر هشدار داد و گفت: بخشی از تولیدات امروز از استحکام ادبی کافی برخوردار نیست و گاه سطحینگری موجب افت کیفیت آثار میشود. شاعران جوان باید با مطالعه بیشتر و توجه به مبانی ادبی و معارفی، در مسیر خلق آثار فاخر گام بردارند.انسانی در پایان ابراز امیدواری کرد که نامگذاری نخستین روز محرم به عنوان روز ملی ادبیات آیینی و بزرگداشت محتشم کاشانی، زمینه توجه بیشتر به شعر آیینی را فراهم کند و نسل جدید شاعران متعهد بتوانند این میراث ارزشمند را با آثاری ماندگار و تأثیرگذار ادامه دهند.